Ana Sayfa / Spor / Yelkenli Nasıl Kullanılır?

Yelkenli Nasıl Kullanılır?

Yelkenli Nasıl Kullanılır?

Yelkenli Nasıl Kullanılır?

Yelkenli, rüzgar enerjisini hareket enerjisine çevirerek ilerleyen tekne çeşididir. Yelkenlilerin karakteristik özelliği, güvertelerinin üstünde geniş yüzeyli çeşitli yelkenler barındırmalarıdır. Yelkenliler kullandıklar yelken boyutu, sayısı ve çeşitliliğine bakılırsa sınıflandırılabilir. Çoğu zaman ufak teknelerde ana yelken, flok yelken ve balon yelken olmak suretiyle üç ana yelken çeşidi kullanılır. Bu yelkenlerin kullanımı rüzgarın tekneye geliş açısına bakılırsa farklılaşır. Yelkenli teknelerin altında salma yada lama omurga benzer biçimde teknenin, sancak-iskele doğrultusundaki direncini artırarak, teknenin rüzgar enerjisinden oluşan hareket enerjisini ileri yönde değerlendirmesini elde eden yapılar vardır. Daha ufak teknelerde salmalar tak çıkar özelliktedir.

Yelkenli teknede seyire çıkmadan ilkin tüm ekipmanların kondisyonları denetim edilmelidir. Fena durumda bir arma ile seyire çıkmak can ve mal emniyetini açısından tehlikelidir. Tekneyi suya indirmeden ilkin, tank tapalarının takılı olduğundan ve var ise self denilen yüksek süratte açıldığında teknedeki suyu tahliye etmeye yarayan deliklerin, kapalı olduğuna güvenli olunmalıdır. Teknelerde

yelkenler rüzgar ve tuzlu sudan yıpranmamaları için ilkin yıkanmış sonrasında direğe serene ya da uygun başka bir yere istiflenmiştir. Ilk olarak bu istifleri tutan bosalar açılır. Teknenin istenmeyen bir hareketini engellemek için teknenin rüzgarı baş tarafınca almasına dikkat edilir. Sonrasında ana yelken

bumba denilen ana direğe, dik yelkenin volta edilmiş olduğu(bağlandığı) kısımdan kurtarılıp açılır ve yelkenin üst kısmındaki gözden mandar halatı denilen direk süresince devam eden halatın çiması(ucu) geçirilirerek kolay çözülen ve kuvvet altında kaldığında sıkışmayan izbarço bağları atılır. Mandar halatı

çekilerek yelken toka edilir. Yelken istenilen pozisyona ulaştığında mandar halatı tek taraflı sıkıştırıp kaçmasını engellemiş olan cem kilitten geçirilir. Ana yelken donatıldıktan sonrasında iskota denilen halatla bumbaya yön verilir. Flok yelken ise genel anlamda istralya denilen baş ve kıç yönünde yelken direğinden

teknenin baş ve kıçına uzanan tel halata sarılmış olur. Sarıldıktan sonrasında en haricinde kalan ucundaki delikten voltalanarak sabitlenir. Bu halatları çözdükten sonrasında flok yelken açılır ve halatlar aynı yere yine voltalanarak boşu alınır. Tekneye yön vermeye yarayan dümen donanımının bir parçası olan yeke teknenin kıç tarafındaki yerine donatılır. Yelkenler uygun pozisyona getirilince salma donatılır ve seyire başlanır.

Rüzgarın teknenin yönüne olan pozisyonuna bakılırsa yapılacak seyir çeşidi ve dikkat edilecek hususlar farklılaşır. Rüzgar teknenin iskele tarafınca ulaştığında yelken direği vasıtası ile tekneyi sancağa doğru yatıracak bir kuvvet uygular. Bu kuvveti karşılamak için ağırlığımızı iskele tarafına vermemiz gerekir.

Rüzgarın şiddetine bakılırsa teknenin ortasından uzaklığımızı artırarak momentimizi artırıp teknenin aşırı yatmasını engellememiz gerekir. Teknenin bir tarafa bayılması hem dik yelken alanını azaltacaktır hemde bayılma açısı artığında tumba denilen teknenin ters dönmesi durumunun oluşmasına olanak

elde edecektir. Rüzgar teknenin baş tarafınca geliyorsa köre kalma dediğimiz durum oluşur. Yelken yapraklanır ve tekne ilerleyemez. Bu durumun önüne geçebilmek için rüzgara doğru ilerlemek gerektiğinde rüzgarı sırayla omuzluklardan alarak çapraz bir halde gitmemiz gerekir. Bu seyir çeşidine orsa seyri denir. Teknenin rüzgarı tam bordadan almış olduğu seyire apaz, kıç taraftan almış olduğu seyire ise pupa

seyri denir. Apaz ve orsa arasındaki seyire dar apaz, apaz ile pupa arasındaki seyire geniş apaz denir.

Apazda dikkat edilmesi ihtiyaç duyulan şey iskele sancak doğrultusundaki tesir edecek kuvvetin öteki seyir çeşitlerinden büyük olacağıdır. Pupa seyirinde ise bu kuvvet olmayacağın ortada oturulur ve süratin artırılması amacıyla salma dışarı çıkartılır. Bununla birlikte pupa seyirinde ileri daha süratli gidilmesini elde eden balon yelken açılır.

Yelkenli teknelerde dönüşler yekeye eklenmiş uzatma denilen kol yardımı ile yapılır. Uzatma iskele tarafa itildiğinde yeke ve tekne sancak tarafa dönecektir. Dönüşlerde bumba açısı değişeceğinden bununla beraber iskotanın durumu ve flok yelken açısı da değiştirilmelidir. Dönüş açısı büyükse ve kontra

değiştirilecekse baş taraftan gelen rüzgarlar için tramola kıç taraftan gelen rüzgarlar için kavança isminde olan manevralar yapılır. Bu manevralarda bumba çarpmasına karşı kafamızı korumamız

gerekir. Tramola atarken teknenin karşı tarafına geçilir yeke ve iskotaya hakim olunur. Süratli yapılması ihtiyaç duyulan bir manevradır aksi takdirde köre kalınabilinir. Kavança ise olabildiğince yavaş yapılır aksi takdirde yelken donanımımız hasar görebilir. Dönüşler öncesinden planlanarak teknedeki her insana

duyurulup yapılmalıdır. Bilhassa yeni başlayanlar için dikkat edilmesi ihtiyaç duyulan en mühim unsur dönüş manevralarında sakin olmaktır.

OKUDUYSANIZ yada IZLEDIYSENIZ PAYLAŞIN LÜTFEN HERKES OKUSUN ve IZLESIN.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir