Ana Sayfa / Galeri / Jacques Louis David’in Ellerinden Sokrates’in Ölümü

Jacques Louis David’in Ellerinden Sokrates’in Ölümü

Bizlere Sokrates’in ölüme mahkum ediliş anını açıkça yansıtan tablo, Yeni Klasikçi akımın öncülerinden önde gelen ressam Jacques Louis David tarafınca yapılmıştır. 

Sabrina, Ordunun İmparator Üstüne Yürüyüşü, Marat’ın ölümü, Napolyon’un Emek verme Odası, Napolyon’un Portresi benzer biçimde meşhur eserlere haiz sanatçının “Sokrates’in Ölümü” isminde tablosunu beraber inceleyelim.

Meşhur Yunan felsefeci Sokrates, Yunan tanrılarını reddettiği ve gençleri başka inançlara itip onları yozlaştırdığı öne sürülen nedeni ile yargılanmasının peşinden ölüme mahkum edilmiştir. Tabloda tasvir edilen Sokrates’in yatakta duruşu ve zincirler, bizlere onun orada tutulan bir mahkum bulunduğunu gösteriyor.

70’li yaşlarında idama mahkum edilmesine karşın tabloya baktığımızda Sokrates kaslı, kuvvetli ve dinç resmedilmiştir. Bunun en mühim sebebi ressamın bilimsel nitelikli standartlara uygun ve idealize bir görüntü yaratma çabasıdır. Yatağın ucunda başı yerde uyur şeklinde yas tutan şahıs Sokrates’in talebesi Platon’dur. Platon da günümüzde tanınan meşhur filozoflardan biridir. Sokrates’in talebesi olmasına karşın daha yaşlı resmedilmiştir.  Platon’un bizlere kimliğini yansıtan şeylerden biri yerde yanında duran parşömenler olabilir. Sokrates’e “baldıran zehri” dolu bir kadeh uzatılır. Sokrates kadehe uzanmışken öteki eliyle ise jest yapmaktadır. Burada çevresinde üzüntüden kahrolan kişilere ruhun ebediyetini anlatmaktadır.

Ölümden korkmayan tavrı, kuvvetli duruşu, umursamaz tavrı dikkatleri üstüne çeker. Sokrates’in arkadaşı Kriton, Sokrates’in dizine elini koymuştur. Kriton, Sokrates’i ölümden vazgeçirmeye ve kaçmaya ikna etmeye çalışmıştır.

Onun ölmesini istemeyen Kriton’un tüm çabası boşa çıkmıştır zira Sokrates kaçmayı aklının ucundan bile geçirmemiştir. Ne var ki Sokrates’in bu tavrı onu bir kahraman haline getirmiştir. Ölümden korkmayan ve ölüme karşı bile düşüncelerinden vazgeçmeyen kahramanvari duruşu düşüncenin enerjisini göstermiştir. Platon’un tuttuğu birçok kayıt ressama bu eseri yaratması için yol göstermiş ve esin olmuştur.

Resimde bir çok şahıs üzüntüsünü oldukça yansıtmaktadır. Hepsi fazlaca üzgündür ne var ki Sokrates, üzüntünün bu denli dışa vurulmasını hoş bulmaz hatta fazlaca fazla haykırışla üzülen bir arkadaşını odadan çıkarttırmıştır. Hatta odada akrabalarının bulunmasını bile istememiştir. Resimde yer edinen duvarın tarafındaki kişiler Sokrates’in akrabalarıdır. 

Baldıran zehrini Sokrates’e uzatan arkadaşı bile üzüntüsünü saklayamıyor, her ne kadar istemese de yapmak zorunda olduğundan bu eylemi yapıyor.

Peki Sokrates Niçin Kaçmadı?

Ölüme mahkum edilmesine karşın kendisini savunmaya devam etmiştir. Hatta ölüm anında bile arkadaşlarına üzülmelerinin gereksiz bulunduğunu ve ruhani yaşamı anlatmaya çalışmıştır. Bu sebeple eğer kaçsaydı, yönetimin tüm iddialarını insanların gözünde haklı çıkartmış olacaktı. Bu da Sokrates’i korkak yada yalancı yapacaktı. Fakat kendisi her ne olursa olsun haklı çıkma pahasına düşüncelerini satmadı ve gerçek bulunduğunu kanıtlamak istedi. Bu da filozofun milyonlarca şahıs tarafınca sevilmesine, tanınmasına zemin hazırladı ve onun bir kahraman bulunduğunu kanıtlar özellikte oldu. Bu bağlamda yapıt Fransız toplumunda yükselen özgürlük ve karşıtlık düşüncelerine esin olmuştur bununla beraber Fransız İhtilali’nin habercilerinden biri olarak görülmüştür.

Yapıt, Metropolitan Sanat Müzesi, New York’ta sergilenmektedir. 18.yy, Neoklasisizm akımının mühim eserlerinden biridir.

OKUDUYSANIZ yada IZLEDIYSENIZ PAYLAŞIN LÜTFEN HERKES OKUSUN ve IZLESIN.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir