Ana Sayfa / Kitaplar / Deneysel Edebiyat: Oulipo

Deneysel Edebiyat: Oulipo

Edebiyatla matematiği birleştirerek dilin sınırlarını geliştirmeyi amaçlayan deneysel bir edebiyat akımı olarak tanımlanabilir Oulipo özetlemek gerekirse. Oulipo, Ouvroir de Littérature Potentielle’in (Potansiyel Edebiyat Atölyesi) kelimelerinin ilk iki harfini kullanarak adını oluşturuyor. Fransız edebiyatında gelenekçiliğe ve bayağı yazmaya isyan olarak ortaya çıkan Oulipo’nun amacı mantık, matematik ve edebiyat üçgeninde yazarların kabiliyetlerini kısıtlı imkanlar, kelime oyunları, çözülmesi zor bulmacalarla geliştirmesidir.

“Kaçmayı istedikleri labirenti bizzat kuran fareler.”

Fransız yazarlar Raymond Queneau ve François Le Lionnais tarafınca 1960 senesinde kurulan topluluğun mühim üyeleri; yazar Geroges Perec ve Italo Calvino, matematikçi Jacques Roubaud olarak gösterilebilir. Perec’in Oyun adlı metinde Oulipo’yu şöyleki tanımlar(Selahattin Özbıyıklar Çevirisiyle):

Oyun, (tüm düzünsel [artistique] üretim alanlarında olduğu şeklinde) yazın [littérature] alanında da temel yönelimlerdendir. Yalnızca bu yaklaşımla üretim yapmak amacına yönelik yazınsal akım/okul/toplulukların kurulduğunu söylemek, oyunun yazında tuttuğu mühim yer için kafi bir gösterge olabilir. Sözkonusu oluşumların en önemlilerinden biri,

hazırlamış olduğumuz bu genbilikte[1] kendimize —deyiş yerindeyse— “kıyak geçme”mizin bağışlanacağı beklentisiyle ilk sıraya kendimizi yerleştirmekte sakınca görmüyoruz:

Georges Perec ile arkadaşlarının

sözkonusu kişiler üstüne herhangi bir genbilikte detaylı data bulunabileceği için
burada yaşam öykülerini vermiyoruz

kurduğu/başlatmış olduğu OuLiPo devinimi olmuştur.

ÖNEMLİ ESERLER

1.Raymond Queneau – Biçem Alıştırmaları

Biçem Alıştırmaları, kolay bir vakası 99 değişik ifade biçimiyle tekrardan özetleyen bir Oulipo klasiği ya da bir dilbilim kitabı.

2. Georges Perec – Kayboluş 

Oulipo’nun en mühim eserlerinden olan Kayboluş, Fransızcada en oldukca kullanılan harf “e” kullanılmadan yazılan bir roman. Oulipo felsefesini özetleyen bir kitap olan Kayboluş, dil engellemelerinin altında iyi mi emsalsiz kalınabileceğinin oldukca güzel bir örneği.

3. Raymond Queneau – Yüz Bin Milyar Şiir

Yüz Bin Milyar tane şiir içeren kitap! Evet yanlış duymadınız milyarlarca şiir içeriyor. Kitabın içinde 10 tane 10 dizelik şiir parçaları bulunuyor ve bu dizeleri istediğiniz sıraya bakılırsa dizerek 100 bin milyardan fazla şiir oluşturabilirsiniz.

KELİME OYUNLARI

1.S+7 ya da N+7

Metnin yada şiirin içinde geçen her sözcüğü, sözlükte kendinden sonraki 7. sözcükle değiştirerek tekrardan yazma. Sözlüğe bağlı olarak kelimeler değişebilir.

2. Lipogram

Herhangi bir harf olmadan yazma. Kayboluş’un “E” harfi kullanılmadan yazılması lipogram örneğidir.

3. Palindrom

Sondan ve baştan okunuşu aynı olan şiirler yazma tekniği. Örnek vermek gerekirse “KİM O KOMİK?” sorusu tersten ve önden bakılırsa aynı şekilde okunuyor.

4. Kartopları

Her dizesi tek kelime olan, her devam eden kelimenin bir evvelkinden bir fazla harf içererek oluşturulan şiir.

Kartopu Methoduyla yazılmış şiir

OKUDUYSANIZ yada IZLEDIYSENIZ PAYLAŞIN LÜTFEN HERKES OKUSUN ve IZLESIN.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir